Stewards: wie, wat, waar, hoeveel ...?

Om van voetbal een feest te maken, zijn er wekelijks honderden stewards actief in de eerste, tweede en zelfs derde klasse. Maar de aanwezigheid van stewards mag niet altijd in verband worden gebracht met het risico dat een wedstrijd met zich meebrengt. De inzet van stewards moet ook gezien worden in de service van clubs aan hun supporters. Want de stewards zijn ook in de weer om de supporters te begeleiden naar hun plaats, hen te informeren over de wedstrijd, het stadion en de daar geldende regels.

Wat zijn de taken van een steward?

De voetbalwet legt een aantal taken vast die door stewards kunnen worden uitgevoerd, zoals:

  • Onthaal van de toeschouwers
  • Toegangscontrole
  • Begeleiding van toeschouwers, spelers en scheidsrechters
  • Verstrekken van informatie aan de toeschouwers en de ordediensten
  • Controle op infrastructuur
  • Vrijhouden van toegangs- en evacuatiewegen
  • Het nemen van maatregelen in afwachting van de komst van hulp- en veiligheidsdiensten

Wat zijn de bevoegdheden van een steward?

De wetgever heeft in de voetbalwet specifieke bevoegdheden voor stewards opgenomen:

  • De stewards kunnen de toeschouwers van hetzelfde geslacht als het hunne verzoeken zich vrijwillig aan een oppervlakkige controle van kleding en bagage te onderwerpen om voorwerpen te detecteren waarvan het binnenbrengen in het stadion:
    • Het verloop van de wedstrijd kan verstoren
    • De veiligheid van de toeschouwers in gedrang kan brengen
    • De openbare orde kan verstoren
  • De stewards kunnen om afgifte van die voorwerpen verzoeken. Deze voorwerpen kunnen aan de stewards worden toevertrouwd op basis van het Reglement van Inwendige Orde.
  • De stewards kunnen de toegang tot het stadion ontzeggen aan iedere persoon die:
    • Zich verzet tegen oppervlakkige controle
    • Zich verzet tegen de afgifte van voorwerpen die het veilig verloop van een wedstrijd kunnen verstoren
    • Het Reglement van Inwendige Orde niet naleeft
    • Het voorwerp uitmaakt van een stadionverbod
  • De stewards kunnen de toeschouwers richtlijnen geven om hun veiligheid te verzekeren of toe te zien op de toepassing van het Reglement van Inwendige Orde.

Wie moet voetbalstewards inzetten?

De inzet van voetbalstewards is verplicht bij nationale voetbalwedstrijden (dus van zodra er deelname is van een ploeg uit eerste of tweede nationale, met uitzonderling van dameswedstrijden en wedstrijden van een bepaalde leeftijdscategorie). Naast deze verplichting hebben de clubs uit een afdeling lager dan eerste of tweede nationale steeds de mogelijkheid om stewards in te zetten als extra service aan hun toeschouwers.

Hoeveel stewards moeten ingezet worden?

De inzet van stewards tijdens voetbalwedstrijden wordt gezien als een maatregel van actieve veiligheid. Voor het bepalen van het aantal in te zetten stewards mag de wettelijke bepaling van één steward per driehonderd toeschouwers niet altijd als maatstaf gebruikt worden.

Door het uitgebreid bevoegdheids- en takenpakket is de vooropgestelde verhouding niet altijd realistisch. Zo dienen stewards alle evacuatiepoorten te bemannen, dienen ze evacuatiewegen vrij te houden en hebben ze de mogelijkheid tot het uitvoeren van een oppervlakkige controle …

Wat indien een club niet beschikt over stewards?

Er bestaat de mogelijkheid om een afwijking te bekomen wanneer een club uit lagere afdeling dan eerste en tweede nationale een vriendschappelijke voetbalwedstrijd met een nationaal of internationaal karakter organiseert en er zelf aan deelneemt. In dit geval kan de minister van Binnenlandse zaken, op verzoek van de organisator, de toelating verlenen om voor deze vriendschappelijke wedstrijd geen stewards of minder stewards dan wettelijk bepaald, in te zetten.

De organisator dient zijn aanvraag te motiveren en een schriftelijk akkoord van de burgemeester van de gemeente waar de wedstrijd plaatsvindt, toe te voegen. De vraag tot afwijking dient ten laatste 14 dagen voor de voorziene datum van de vriendschappelijke wedstrijd aan de minister te worden overgemaakt.

Er bestaat ook de mogelijkheid om opgeleide stewards te vragen bij een andere club. Hierbij is het van belang dat er een gemandateerde veiligheidsverantwoordelijke aanwezig is om het hiërarchische gezag en de bestuursmacht uit te oefenen over de stewards en die er kan voor zorgen dat de stewards een opleiding 'praktische kennis van het stadion' krijgen voorafgaand aan hun inzet. Deze praktische kennis impliceert een kennis van de infrastructuur, het evacuatieplan, ligging hulppost, toegangswegen …

Wanneer moet er een veiligheidsverantwoordelijke aangesteld worden?

Voor de coördinatie en de leiding van het veiligheidsbeleid dienen de organisatoren van een nationale voetbalwedstrijd een behoorlijk gemandateerde veiligheidsverantwoordelijke aan te duiden. De veiligheidsverantwoordelijke moet beantwoorden aan bepaalde wettelijke voorwaarden, zoals een bepaald profiel en het volgen van een opleiding binnen de zes maanden na de aanstelling.

Op regelmatige basis organiseert de KBVB een vijfdaagse basisopleiding voor veiligheidsverantwoordelijken. Meer informatie is verkrijgbaar via security@footbel.com.

Organisatoren van vriendschappelijke voetbalwedstrijden met nationaal of internationaal karakter die niet over een opgeleide veiligheidsverantwoordelijke beschikken, kunnen contact opnemen met een opgeleide veiligheidsverantwoordelijke (bv. bezoekende ploeg, club uit nabijheid …) en hem mandateren voor het uitvoeren van de voorziene taken van de veiligheidsverantwoordelijke.

Hiërarchie binnen het veiligheidskader van een club

Hierarchie binnen het veiligheidskader

De veiligheidsverantwoordelijke, gemandateerd door de club, oefent het hiërarchische gezag en de bestuursmacht uit over de stewards, organiseert de briefings ... De veiligheidsverantwoordelijke is de referentiepersoon die speciaal gemachtigd is om aan de politiediensten alle inlichtingen betreffende de veiligheid in het stadion te verstrekken.

De hoofdsteward coördineert en staat in voor het algemene toezicht op het werk van de stewards. De hoofdsteward is de rechterhand van de veiligheidsverantwoordelijke tijdens een voetbalwedstrijd.

De divisiechef superviseert en assisteert de stewards in een welbepaalde afdeling van de tribunes. Hij laat de onderrichtingen van de hoofdsteward uitvoeren.